آموزش خواندن عربی: حروف، اعراب و تلفظ عربی
خواندن عربی بر چند الگوی تکرارشونده استوار است: چند شکل حرف، چند نقطه، سه مصوت کوتاه، سه حرف مدّ و چند نشانه. این دوره آنها را یکییکی پیش میبرد.
این خط را شما از پیش میخوانید. این دوره دربارهی آن است که همین حروف در عربی چگونه خوانده میشوند. وقتی فارسی واژهای عربی را میگیرد، آن را به قاعدهی فارسی میخواند و این فارسیِ درست است — پرسش این دوره چیز دیگری است. دوره بیستوهشت حرف عربی، شکلهای ویژه و نشانههای همراه آنها را در بر میگیرد. تجوید و قواعد تلاوت در آن نیست.
دکمههای صدا ضبطهایی را پخش میکنند که با صدای مصنوعی ساخته شدهاند؛ لازم نیست چیزی را در دستگاهتان تنظیم کنید.
- این ضبطها را ArabicKeyboard.co با صدای مصنوعی ساخته است. صدای هیچ قاریای ضبط نشده است.
- این کمکی برای تلفظ است. تجوید نیست و نمونهی تلاوت هم نیست.
- و اگر ضبطی پخش نشود، چیزی از دوره کم نمیشود: هر حرف، هر واژه و هر تمرین روی صفحه نوشته شده است.
فهرست درسهایی که خواندهاید پاک شود؟
فقط در همین مرورگر و روی همین دستگاه نگه داشته میشود. به هیچجا فرستاده نمیشود.
این مرورگر به صفحهها اجازهی ذخیره نمیدهد، بنابراین پیشرفت شما تا بستن زبانه میماند. باقی چیزها مثل همیشه کار میکند.
ب بِ
آشنایی با حرف
ب حرفی ساده است: کاسهای کوچک با یک نقطه در زیر. در عربی همان ب فارسی است.
شکلهای آن
- ب تنها
- بـ در آغاز
- ـبـ در میان
- ـب در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ب از دو سو میچسبد، درست مثل فارسی. نقطه همهجا زیر آن میماند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- بَ
- بُ
- بِ
با حرف مدّ
- بَا
- بُو
- بِي
با سکون — بیحرکت
- بْ أَبْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- بَيْ
- بَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ حَبَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً كِتَابًا در یک واژه
- ـٌ كِتَابٌ در یک واژه
- ـٍ كِتَابٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- بَيْتٌ
- كَبِيرٌ
- كَلْبٌ
تمرین کنید
-
کدام «بِ» خوانده میشود؟
پاسخ: بِ — بله — کسره زیر حرف میآید.
ببینید نشانه کجاست. کسره همیشه زیر حرف نوشته میشود. دوباره تلاش کنید.
-
در كَبِير، ب کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
كَبِير را از راست به چپ بخوانید و ببینید ب کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ت — همان شکل، با دو نقطه در بالا.
ت ته
آشنایی با حرف
ت همان تنهی ب است و تفاوت تنها در نقطههاست: دو نقطه در بالا.
شکلهای آن
- ت تنها
- تـ در آغاز
- ـتـ در میان
- ـت در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ت از دو سو میچسبد و مثل ب رفتار میکند. دو نقطه همهجا بالای تنه میمانند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- تَ
- تُ
- تِ
با حرف مدّ
- تَا
- تُو
- تِي
با سکون — بیحرکت
- تْ أَتْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- تَيْ
- تَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ سِتَّةٌ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً بِنْتًا در یک واژه
- ـٌ بِنْتٌ در یک واژه
- ـٍ بِنْتٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- تَمْرٌ
- كِتَابٌ
- بِنْتٌ
تمرین کنید
-
کدامیک حرف ت است؟
پاسخ: ت — بله — دو نقطه در بالا.
تنه در هر دو یکی است. به نقطهها نگاه کنید: بالا یا پایین، و چندتا؟ دوباره تلاش کنید.
-
در كِتَاب، ت کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
كِتَاب را از راست به چپ بخوانید و ببینید ت کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ث — همان تنه، با سه نقطه در بالا.
ث ثه
آشنایی با حرف
ث همان تنه است با سه نقطه در بالا. آوای آن در عربی با نوک زبان میان دندانها ساخته میشود.
در فارسی: در فارسی ث و س و ص هر سه یک آوا هستند: ثابت، سال، صابر همه با «س». در عربی اینها سه حرف جدا هستند و ث آن یکی است که نوک زبان میان دندانها میآید. س فارسی نیست.
شکلهای آن
- ث تنها
- ثـ در آغاز
- ـثـ در میان
- ـث در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ث از دو سو میچسبد و مثل ب و ت رفتار میکند. سه نقطه همهجا بالای تنهاند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- ثَ
- ثُ
- ثِ
با حرف مدّ
- ثَا
- ثُو
- ثِي
با سکون — بیحرکت
- ثْ أَثْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- ثَيْ
- ثَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ بَثَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً أَثَاثًا در یک واژه
- ـٌ أَثَاثٌ در یک واژه
- ـٍ أَثَاثٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- ثَلْجٌ
- كَثِيرٌ
- أَثَاثٌ
تمرین کنید
-
کدامیک ثه است؟
پاسخ: ث — بله — سه نقطه در بالا.
نقطهها را بشمارید: ت دو، ث سه. دوباره تلاش کنید.
-
در كَثِير، ث کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
كَثِير را از راست به چپ بخوانید و ببینید ث کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ج — شکلی تازه، و سه حرف در آن شریک.
ج جیم
آشنایی با حرف
ج نخستین حرف خانوادهای تازه است: شکمی گرد که زیر خط میرود و یک نقطه در درون آن.
شکلهای آن
- ج تنها
- جـ در آغاز
- ـجـ در میان
- ـج در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ج از دو سو میچسبد. در آغاز و میان شکم جمع میشود و روی خط مینشیند؛ در پایان و تنها، دُم زیر خط میرود.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- جَ
- جُ
- جِ
با حرف مدّ
- جَا
- جُو
- جِي
با سکون — بیحرکت
- جْ أَجْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- جَيْ
- جَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ سَجَّلَ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً تَاجًا در یک واژه
- ـٌ تَاجٌ در یک واژه
- ـٍ تَاجٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- جَمَلٌ
- نَجْمٌ
- تَاجٌ
تمرین کنید
-
کدامیک جیم است؟
پاسخ: ج — بله — شکم گرد و نقطه در درون.
حرفی را بیابید که زیر خط میرود و نقطهاش در شکم اوست. دوباره تلاش کنید.
-
در نَجْم، ج کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
نَجْم را از راست به چپ بخوانید و ببینید ج کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ح — همان شکل، بینقطه.
ح حای جیمی
آشنایی با حرف
ح همان شکل جیم است بی هیچ نقطه. آوای آن از میانهی گلو بیرون میآید.
در فارسی: در فارسی حای جیمی و های دوچشم هر دو «ه» خوانده میشوند: حال و هال یکسان. در عربی دو آوای جدا هستند: ه دمی سبک است و ح فشاری از میانهی گلو. فارسی این دومی را ندارد.
شکلهای آن
- ح تنها
- حـ در آغاز
- ـحـ در میان
- ـح در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ح از دو سو میچسبد و درست مثل ج رفتار میکند. تنها تفاوت نبودِ نقطه است.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- حَ
- حُ
- حِ
با حرف مدّ
- حَا
- حُو
- حِي
با سکون — بیحرکت
- حْ أَحْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- حَيْ
- حَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ صَحَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً مِلْحًا در یک واژه
- ـٌ مِلْحٌ در یک واژه
- ـٍ مِلْحٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- حِصَانٌ
- بَحْرٌ
- مِلْحٌ
تمرین کنید
-
کدامیک حای جیمی است؟
پاسخ: ح — بله — همان شکم، بینقطه.
شکم جیم را بیابید، اما بدون نقطه. دوباره تلاش کنید.
-
در بَحْرٌ، ح کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان.
حرفی که میان دو حرف باشد در میان است. دوباره تلاش کنید.
بعدی: خ — همان شکل، با یک نقطه در بالا.
خ خه
آشنایی با حرف
خ همان ح است با یک نقطه در بالا. این آوا را خوب میشناسید: خانه، خواب — خِ فارسی و خِ عربی یکی هستند.
شکلهای آن
- خ تنها
- خـ در آغاز
- ـخـ در میان
- ـخ در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
خ از دو سو میچسبد و مثل ج و ح رفتار میکند. نقطه در همهی شکلها بالاست.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- خَ
- خُ
- خِ
با حرف مدّ
- خَا
- خُو
- خِي
با سکون — بیحرکت
- خْ أَخْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- خَيْ
- خَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ سَخَّنَ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً مَطْبَخًا در یک واژه
- ـٌ مَطْبَخٌ در یک واژه
- ـٍ مَطْبَخٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- خُبْزٌ
- نَخْلَةٌ
- مَطْبَخٌ
تمرین کنید
-
نقطهی خه کجاست؟
پاسخ: بالای حرف — بله — یک نقطه در بالا.
شکل هر سه یکی است و تنها نقطه فرق میگذارد. دوباره تلاش کنید.
-
در مَطْبَخ، خ کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
مَطْبَخ را از راست به چپ بخوانید و ببینید خ کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: د — حرفی کوتاه که به بعد نمیچسبد.
د دال
آشنایی با حرف
د گوشهای کوچک است که روی خط مینشیند. و هرگز به حرف پس از خود نمیچسبد.
شکلهای آن
- د تنها
- د در آغاز
- ـد در میان
- ـد در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
د از پیش از خود اتصال میگیرد اما به بعد نمیدهد — درست مثل فارسی. برای همین خط پس از آن میشکند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- دَ
- دُ
- دِ
با حرف مدّ
- دَا
- دُو
- دِي
با سکون — بیحرکت
- دْ أَدْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- دَيْ
- دَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ رَدَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً وَلَدًا در یک واژه
- ـٌ وَلَدٌ در یک واژه
- ـٍ وَلَدٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- دَارٌ
- مَدْرَسَةٌ
- يَدٌ
تمرین کنید
-
کدام «دُ» خوانده میشود؟
پاسخ: دُ — بله — ضمه بالای حرف میآید.
ضمه بالای حرف نوشته میشود و شکلش واو کوچک است. دوباره تلاش کنید.
-
د چگونه میچسبد؟
پاسخ: از پیش میگیرد، به بعد نمیدهد — درست — پس از آن خط میایستد.
در واژه ببینید: پس از دال خط پیش میرود یا میشکند؟ دوباره تلاش کنید.
بعدی: ذ — همان شکل، با یک نقطه در بالا.
ذ ذال
آشنایی با حرف
ذ همان دال است با یک نقطه در بالا.
در فارسی: در فارسی ذ و ز و ض و ظ هر چهار یک آوا هستند: ذره، زبان، ضرور، ظالم همه با «ز». در عربی چهار حرف جدا هستند. ذ آن است که نوک زبان میان دندانها میآید و آوا در آن میلرزد — جای ث، اما با آواز.
شکلهای آن
- ذ تنها
- ذ در آغاز
- ـذ در میان
- ـذ در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ذ درست مثل د است: از پیش میگیرد و به بعد نمیدهد. نقطه در هر دو شکل بالاست.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- ذَ
- ذُ
- ذِ
با حرف مدّ
- ذَا
- ذُو
- ذِي
با سکون — بیحرکت
- ذْ أَذْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- ذَيْ
- ذَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ لَذَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً تِلْمِيذًا در یک واژه
- ـٌ تِلْمِيذٌ در یک واژه
- ـٍ تِلْمِيذٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- ذَهَبٌ
- تَذْكِرَةٌ
- تِلْمِيذٌ
تمرین کنید
-
کدامیک ذال است؟
پاسخ: ذ — بله — نقطه در بالا.
شکل یکی است و نقطه فرق میگذارد. دوباره تلاش کنید.
-
ذ چگونه میچسبد؟
پاسخ: از پیش میگیرد، به بعد نمیدهد — درست — درست مثل دال.
ذال در اتصال خواهر دال است. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ر — حرف کوتاه دیگری که خط پس از آن میشکند.
ر ر
آشنایی با حرف
ر کمانی کوتاه است که زیر خط میرود. این هم به بعد نمیچسبد.
شکلهای آن
- ر تنها
- ر در آغاز
- ـر در میان
- ـر در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ر از پیش میگیرد و به بعد نمیدهد. دُم در هر دو شکل زیر خط میماند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- رَ
- رُ
- رِ
با حرف مدّ
- رَا
- رُو
- رِي
با سکون — بیحرکت
- رْ أَرْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- رَيْ
- رَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ مَرَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً قَمَرًا در یک واژه
- ـٌ قَمَرٌ در یک واژه
- ـٍ قَمَرٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- رَجُلٌ
- قَرْيَةٌ
- قَمَرٌ
تمرین کنید
-
ر چگونه میچسبد؟
پاسخ: از پیش میگیرد، به بعد نمیدهد — درست — مثل د و ذ.
ببینید پس از ر خط پیش میرود یا نه. دوباره تلاش کنید.
-
در قَمَر، ر کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
قَمَر را از راست به چپ بخوانید و ببینید ر کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ز — همان کمان، با نقطه در بالا.
ز ز
آشنایی با حرف
ز همان ر است با یک نقطه در بالا. ز عربی و ز فارسی یک آوا هستند.
شکلهای آن
- ز تنها
- ز در آغاز
- ـز در میان
- ـز در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ز در اتصال درست مثل ر است: از پیش میگیرد و به بعد نمیدهد.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- زَ
- زُ
- زِ
با حرف مدّ
- زَا
- زُو
- زِي
با سکون — بیحرکت
- زْ أَزْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- زَيْ
- زَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ هَزَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً مَوْزًا در یک واژه
- ـٌ مَوْزٌ در یک واژه
- ـٍ مَوْزٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- زَيْتٌ
- خِزَانَةٌ
- مَوْزٌ
تمرین کنید
-
کدامیک ز است؟
پاسخ: ز — بله — نقطه بالای کمان.
کمان یکی است و نقطه فرق میگذارد. دوباره تلاش کنید.
-
در خِزَانَة، ز کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
خِزَانَة را از راست به چپ بخوانید و ببینید ز کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: س — سه دندانه پشت سر هم.
س سین
آشنایی با حرف
س سه دندانهی کوچک است و سپس کمانی که زیر خط میرود.
شکلهای آن
- س تنها
- سـ در آغاز
- ـسـ در میان
- ـس در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
س از دو سو میچسبد. در آغاز و میان سه دندانه میماند و کمان میرود؛ در پایان کمان باز میگردد.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- سَ
- سُ
- سِ
با حرف مدّ
- سَا
- سُو
- سِي
با سکون — بیحرکت
- سْ أَسْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- سَيْ
- سَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ حَسَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً دَرْسًا در یک واژه
- ـٌ دَرْسٌ در یک واژه
- ـٍ دَرْسٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- سَمَكٌ
- عَسَلٌ
- دَرْسٌ
تمرین کنید
-
کدامیک سین است؟
پاسخ: س — بله — سه دندانه و سپس کمان.
دندانههای پیش از کمان را بشمارید. دوباره تلاش کنید.
-
در دَرْس، س کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
دَرْس را از راست به چپ بخوانید و ببینید س کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ش — همان دندانهها، با سه نقطه در بالا.
ش شین
آشنایی با حرف
ش همان سین است با سه نقطه در بالا. ش عربی و ش فارسی یک آوا هستند.
شکلهای آن
- ش تنها
- شـ در آغاز
- ـشـ در میان
- ـش در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ش از دو سو میچسبد و مثل س رفتار میکند. سه نقطه بالای دندانهها میمانند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- شَ
- شُ
- شِ
با حرف مدّ
- شَا
- شُو
- شِي
با سکون — بیحرکت
- شْ أَشْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- شَيْ
- شَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ رَشَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً قُمَاشًا در یک واژه
- ـٌ قُمَاشٌ در یک واژه
- ـٍ قُمَاشٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- شَمْسٌ
- مِشْمِشٌ
- قُمَاشٌ
تمرین کنید
-
کدامیک شین است؟
پاسخ: ش — بله — سه نقطه بالای دندانهها.
شکل یکی است و نقطهها فرق میگذارند. دوباره تلاش کنید.
-
در شَمْس، ش کجاست؟
پاسخ: در آغاز — درست — واژه را میگشاید.
شَمْس را از راست به چپ بخوانید و ببینید ش کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ص — حرفی درشتآوا، با شکمی گشاد.
ص صاد
آشنایی با حرف
ص شکمی گشاد است و سپس کمانی که زیر خط میرود.
در فارسی: در فارسی ص همان «س» سین است: صابر و سال یک آوا. در عربی ص سینِ درشت است: فضای دهان گشاده میشود و مصوت کنارش هم درشت میشود. صَبَاح را کنار سَمَك بشنوید.
شکلهای آن
- ص تنها
- صـ در آغاز
- ـصـ در میان
- ـص در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ص از دو سو میچسبد. در آغاز و میان شکم میماند و کمان میرود؛ در پایان کمان باز میگردد.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- صَ
- صُ
- صِ
با حرف مدّ
- صَا
- صُو
- صِي
با سکون — بیحرکت
- صْ أَصْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- صَيْ
- صَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ قَصَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً قَفَصًا در یک واژه
- ـٌ قَفَصٌ در یک واژه
- ـٍ قَفَصٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- صَبَاحٌ
- عُصْفُورٌ
- قَفَصٌ
تمرین کنید
-
کدامیک صاد است؟
پاسخ: ص — بله — بهجای دندانه، شکم گشاد.
دندانههای سین کوچکاند و شکم صاد گشاد. دوباره تلاش کنید.
-
در عُصْفُور، ص کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
عُصْفُور را از راست به چپ بخوانید و ببینید ص کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ض — همان شکم، با نقطه در بالا.
ض ضاد
آشنایی با حرف
ض همان صاد است با یک نقطه در بالا.
در فارسی: در فارسی ض هم «ز» است — ضرور، زبان، ذره، ظالم همه یکی. در عربی ض دالِ درشت است، نه ز: زبان به بُنِ دندانها میخورد و مصوت کنارش درشت میشود.
شکلهای آن
- ض تنها
- ضـ در آغاز
- ـضـ در میان
- ـض در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ض از دو سو میچسبد و مثل ص رفتار میکند؛ نقطه همهجا بالای شکم است.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- ضَ
- ضُ
- ضِ
با حرف مدّ
- ضَا
- ضُو
- ضِي
با سکون — بیحرکت
- ضْ أَضْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- ضَيْ
- ضَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ عَضَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً أَرْضًا در یک واژه
- ـٌ أَرْضٌ در یک واژه
- ـٍ أَرْضٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- ضِفْدَعٌ
- أَخْضَرُ
- أَبْيَضُ
تمرین کنید
-
کدامیک ضاد است؟
پاسخ: ض — بله — نقطه بالای شکم.
شکم یکی است و نقطه فرق میگذارد. دوباره تلاش کنید.
-
در أَبْيَض، ض کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
أَبْيَض را از راست به چپ بخوانید و ببینید ض کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ط — حرف درشت دیگری، با یک ایستاده روی آن.
ط طا
آشنایی با حرف
ط شکمی کشیده است و بر آن خطی ایستاده.
در فارسی: در فارسی ط همان صدای «ت» است: طالب و تالار یک آوا دارند. در عربی ط تِ درشت است: فضای دهان گشاده و آوا ژرفتر، و مصوت کنارش هم درشت میشود.
شکلهای آن
- ط تنها
- طـ در آغاز
- ـطـ در میان
- ـط در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ط از دو سو میچسبد و شکلش تقریباً تغییر نمیکند: شکم و خط ایستاده همهجا همان.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- طَ
- طُ
- طِ
با حرف مدّ
- طَا
- طُو
- طِي
با سکون — بیحرکت
- طْ أَطْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- طَيْ
- طَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ خَطَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً نَشَاطًا در یک واژه
- ـٌ نَشَاطٌ در یک واژه
- ـٍ نَشَاطٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- طَبِيبٌ
- مَطَارٌ
- نَشَاطٌ
تمرین کنید
-
کدامیک طا است؟
پاسخ: ط — بله — شکم کشیده و خط ایستاده در بالا.
حرفی را بیابید که خطی ایستاده دارد. دوباره تلاش کنید.
-
در مَطَار، ط کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
مَطَار را از راست به چپ بخوانید و ببینید ط کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ظ — همان شکل، با نقطه در بالا.
ظ ظا
آشنایی با حرف
ظ همان طا است با یک نقطه در بالا.
در فارسی: در فارسی ظ هم «ز» است — ظالم، زبان، ذره، ضرور همه یکی. در عربی ظ ذالِ درشت است: نوک زبان میان دندانها، اما با آوای درشت. یعنی ض و ظ نه «ز» هستند و نه با هم یکی.
شکلهای آن
- ظ تنها
- ظـ در آغاز
- ـظـ در میان
- ـظ در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ظ از دو سو میچسبد و مثل ط رفتار میکند؛ نقطه همیشه بالای شکم است.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- ظَ
- ظُ
- ظِ
با حرف مدّ
- ظَا
- ظُو
- ظِي
با سکون — بیحرکت
- ظْ أَظْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- ظَيْ
- ظَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ نَظَّفَ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً لَفْظًا در یک واژه
- ـٌ لَفْظٌ در یک واژه
- ـٍ لَفْظٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- ظَرْفٌ
- نَظِيفٌ
- لَفْظٌ
تمرین کنید
-
کدامیک ظا است؟
پاسخ: ظ — بله — نقطه بالای شکم.
شکل یکی است و نقطه فرق میگذارد. دوباره تلاش کنید.
-
در ظَرْف، ظ کجاست؟
پاسخ: در آغاز — درست — واژه را میگشاید.
ظَرْف را از راست به چپ بخوانید و ببینید ظ کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ع — حرفی از ژرفای گلو، با چهار شکل گوناگون.
ع عین
آشنایی با حرف
ع از ژرفای گلو بیرون میآید. شکلش بیش از دیگر حروف تغییر میکند، پس هر چهار شکل را با هم ببینید.
در فارسی: در فارسی عین آوای بموبیخ گلو نیست: یا به یک وقفهی کوتاه بدل میشود، چنانکه در سعدی، یا یکسره میافتد و تنها مصوت میماند، چنانکه در معلوم. در عربی این یک همخوان تمام است، از ژرفای گلو و فشرده. فارسی برابری برایش ندارد؛ بشنوید و تقلید کنید.
شکلهای آن
- ع تنها
- عـ در آغاز
- ـعـ در میان
- ـع در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ع از دو سو میچسبد و بسیار تغییر میکند: در آغاز دهانهای کوچک، در میان مثلثی بسته، در پایان کاسهای باز، و تنها با دُم. هر چهار یک حرفاند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- عَ
- عُ
- عِ
با حرف مدّ
- عَا
- عُو
- عِي
با سکون — بیحرکت
- عْ أَعْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- عَيْ
- عَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ شَعَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً شَارِعًا در یک واژه
- ـٌ شَارِعٌ در یک واژه
- ـٍ شَارِعٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- عَيْنٌ
- مَلْعَبٌ
- شَارِعٌ
تمرین کنید
-
کدامیک عین است؟
پاسخ: ع — بله.
حرفی را بیابید که از بالا مثل کاسه باز است. دوباره تلاش کنید.
-
در مَلْعَب، ع کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
مَلْعَب را از راست به چپ بخوانید و ببینید ع کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: غ — همان شکل، با نقطه در بالا.
غ غین
آشنایی با حرف
غ همان عین است با یک نقطه در بالا، و آوای آن از بالای گلو میآید.
در فارسی: اینجا تفاوتی هست که فارسیزبان باید آگاهانه بسازد: در فارسی غ و ق یک آوا هستند — غار و قار را یکسان میخوانیم. در عربی دو حرف جدا با دو آوای جدا هستند. غ نرم و کشیده است، از بالای گلو، مانند خ اما با آواز؛ و ق در درس بعد جای دیگری دارد.
شکلهای آن
- غ تنها
- غـ در آغاز
- ـغـ در میان
- ـغ در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
غ از دو سو میچسبد و در هر چهار شکل مثل ع رفتار میکند؛ نقطه همیشه بالاست.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- غَ
- غُ
- غِ
با حرف مدّ
- غَا
- غُو
- غِي
با سکون — بیحرکت
- غْ أَغْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- غَيْ
- غَوْ
با تنوین — در پایان واژه
- ـً فَارِغًا در یک واژه
- ـٌ فَارِغٌ در یک واژه
- ـٍ فَارِغٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- غُرْفَةٌ
- صَغِيرٌ
- فَارِغٌ
تمرین کنید
-
کدامیک غین است؟
پاسخ: غ — بله — نقطه در بالا.
شکل یکی است و نقطه فرق میگذارد. دوباره تلاش کنید.
-
در صَغِير، غ کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
صَغِير را از راست به چپ بخوانید و ببینید غ کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ف — حرفی آشنا، با سری گرد.
ف فه
آشنایی با حرف
ف سری گرد و کوچک است با یک نقطه در بالا، و سپس کشیدگی روی خط.
شکلهای آن
- ف تنها
- فـ در آغاز
- ـفـ در میان
- ـف در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ف از دو سو میچسبد. سر و نقطه همهجا میمانند و دُم در پایان بلند میشود.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- فَ
- فُ
- فِ
با حرف مدّ
- فَا
- فُو
- فِي
با سکون — بیحرکت
- فْ أَفْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- فَيْ
- فَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ صَفَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً أَنْفًا در یک واژه
- ـٌ أَنْفٌ در یک واژه
- ـٍ أَنْفٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- فِيلٌ
- سَفِينَةٌ
- أَنْفٌ
تمرین کنید
-
کدام «فُ» خوانده میشود؟
پاسخ: فُ — بله — ضمه بالای حرف است و شکلش واو کوچک.
فتحه خطی کج است و ضمه واو کوچک؛ هر دو بالای حرف. دوباره تلاش کنید.
-
در أَنْف، ف کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
أَنْف را از راست به چپ بخوانید و ببینید ف کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ق — سری همانند، با دو نقطه در بالا.
ق قاف
آشنایی با حرف
ق سری گرد است با دو نقطه در بالا، و دُمی که زیر خط میرود.
در فارسی: همان تفاوتی که در درس پیش آمد، از این سو: در فارسی ق و غ یک آوا هستند و قار و غار یکسان خوانده میشوند. در عربی ق جای دیگری دارد — از پشتِ زبان و ژرفای کام، جایی بسیار عقبتر از ک، و بیآنکه مانند غ کشیده شود. پس یک آوای فارسی باید اینجا به دو آوا بدل شود، و این کار تمرین میخواهد.
شکلهای آن
- ق تنها
- قـ در آغاز
- ـقـ در میان
- ـق در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ق از دو سو میچسبد. در آغاز و میان به فه میماند و شمار نقطهها فرق میگذارد؛ در پایان دُم زیر خط میرود.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- قَ
- قُ
- قِ
با حرف مدّ
- قَا
- قُو
- قِي
با سکون — بیحرکت
- قْ أَقْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- قَيْ
- قَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ دَقَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً طَرِيقًا در یک واژه
- ـٌ طَرِيقٌ در یک واژه
- ـٍ طَرِيقٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- قَلَمٌ
- بَقَرَةٌ
- طَرِيقٌ
تمرین کنید
-
کدامیک قاف است؟
پاسخ: ق — بله — دو نقطه، و دُم زیر خط.
نقطهها را بشمارید: فه یک، قاف دو. دوباره تلاش کنید.
-
در طَرِيق، ق کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
طَرِيق را از راست به چپ بخوانید و ببینید ق کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ك — حرفی که شکل عربیاش با فارسی فرق دارد.
ك کاف
آشنایی با حرف
کاف عربی ك نوشته میشود، نه ک فارسی: تنها و در پایان، درون تنهاش نشانهای کوچک هست. حرف همان است و رسم دیگر — اگر نخست بیگانه نمود، نگران نباشید.
شکلهای آن
- ك تنها
- كـ در آغاز
- ـكـ در میان
- ـك در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ك از دو سو میچسبد و بسیار تغییر میکند: تنها و در پایان تنهی کامل با نشانهی کوچک درون آن، و در آغاز و میان قلابی ساده.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- كَ
- كُ
- كِ
با حرف مدّ
- كَا
- كُو
- كِي
با سکون — بیحرکت
- كْ أَكْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- كَيْ
- كَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ سُكَّرٌ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً سَمَكًا در یک واژه
- ـٌ سَمَكٌ در یک واژه
- ـٍ سَمَكٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- كِتَابٌ
- مَكْتَبٌ
- سَمَكٌ
تمرین کنید
-
کدام «كِ» خوانده میشود؟
پاسخ: كِ — بله — کسره زیر حرف.
ببینید نشانه بالاست یا پایین. دوباره تلاش کنید.
-
در مَكْتَب، ك کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
مَكْتَب را از راست به چپ بخوانید و ببینید ك کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ل — ایستادهای بلند که در پایان فرود میآید.
ل لام
آشنایی با حرف
ل ایستادهای بلند است، و در پایان واژه با کمانی گشاد زیر خط فرود میآید.
شکلهای آن
- ل تنها
- لـ در آغاز
- ـلـ در میان
- ـل در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ل از دو سو میچسبد. در آغاز و میان ایستادهی راست، و در پایان و تنها با کمان به زیر خط.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- لَ
- لُ
- لِ
با حرف مدّ
- لَا
- لُو
- لِي
با سکون — بیحرکت
- لْ أَلْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- لَيْ
- لَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ حَلَّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً عَسَلًا در یک واژه
- ـٌ عَسَلٌ در یک واژه
- ـٍ عَسَلٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- لَيْلٌ
- حَلِيبٌ
- عَسَلٌ
تمرین کنید
-
کدامیک لام است؟
پاسخ: ل — بله — ایستادهی بلند.
حرفی را بیابید که بینقطه از خط بالا میرود. دوباره تلاش کنید.
-
در حَلِيب، ل کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
حَلِيب را از راست به چپ بخوانید و ببینید ل کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: م — سری گرد و کوچک با یک دُم.
م میم
آشنایی با حرف
م سری گرد و کوچک است، و تنها که باشد دُمش زیر خط میرود.
شکلهای آن
- م تنها
- مـ در آغاز
- ـمـ در میان
- ـم در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
م از دو سو میچسبد. سر گرد همهجا هست و دُم در پایان و تنها پیدا میشود.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- مَ
- مُ
- مِ
با حرف مدّ
- مَا
- مُو
- مِي
با سکون — بیحرکت
- مْ أَمْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- مَيْ
- مَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ أُمٌّ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً قَلَمًا در یک واژه
- ـٌ قَلَمٌ در یک واژه
- ـٍ قَلَمٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- مِفْتَاحٌ
- قَمَرٌ
- قَلَمٌ
تمرین کنید
-
کدام «مَ» خوانده میشود؟
پاسخ: مَ — بله — فتحه خطی کج در بالای حرف است.
فتحه خطی کج است و ضمه واو کوچک. دوباره تلاش کنید.
-
در قَلَم، م کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
قَلَم را از راست به چپ بخوانید و ببینید م کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ن — کمانی با یک نقطه در بالا.
ن نون
آشنایی با حرف
ن کمانی ژرف است با یک نقطه در بالا.
شکلهای آن
- ن تنها
- نـ در آغاز
- ـنـ در میان
- ـن در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ن از دو سو میچسبد. در آغاز و میان به ب میماند و جای نقطه فرق میگذارد؛ در پایان کمان ژرف میشود و زیر خط میرود.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- نَ
- نُ
- نِ
با حرف مدّ
- نَا
- نُو
- نِي
با سکون — بیحرکت
- نْ أَنْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- نَيْ
- نَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ جَنَّةٌ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً لَبَنًا در یک واژه
- ـٌ لَبَنٌ در یک واژه
- ـٍ لَبَنٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- نَافِذَةٌ
- مَدِينَةٌ
- لَبَنٌ
تمرین کنید
-
کدامیک نون است؟
پاسخ: ن — بله — نقطه بالاست، نه پایین.
نقطهی ب پایین است و نقطهی ن بالا. دوباره تلاش کنید.
-
در مَدِينَة، ن کجاست؟
پاسخ: در میان — درست — در میان، از دو سو چسبیده.
مَدِينَة را از راست به چپ بخوانید و ببینید ن کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ه — حرفی که شکلهای عربیاش با فارسی فرق دارد.
ه های دوچشم
آشنایی با حرف
ه دمی سبک است. در عربی ه نوشته میشود و در پایان شکلش ـه است، نه آن ـهای که در فارسیِ دستنویس میبینید.
شکلهای آن
- ه تنها
- هـ در آغاز
- ـهـ در میان
- ـه در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ه از دو سو میچسبد و هیچ حرفی بیش از آن تغییر نمیکند: تنها حلقهای کوچک، در آغاز کمانی بلند، در میان لوزی، در پایان کمانی باز. هر چهار یک حرفاند.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- هَ
- هُ
- هِ
با حرف مدّ
- هَا
- هُو
- هِي
با سکون — بیحرکت
- هْ أَهْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- هَيْ
- هَوْ
با تشدید — دوبرابر
- ـّ سَهَّلَ در یک واژه
با تنوین — در پایان واژه
- ـً وَجْهًا در یک واژه
- ـٌ وَجْهٌ در یک واژه
- ـٍ وَجْهٍ در یک واژه
در واژهها بیابید
- هِلَالٌ
- نَهْرٌ
- وَجْهٌ
تمرین کنید
-
کدامیک های دوچشم است؟
پاسخ: ه — بله — حلقهی کوچک.
شکم ح گشاد است و زیر خط میرود؛ ه حلقهای کوچک است. دوباره تلاش کنید.
-
در وَجْه، ه کجاست؟
پاسخ: در پایان — درست — آخرین حرف واژه.
وَجْه را از راست به چپ بخوانید و ببینید ه کجاست. دوباره تلاش کنید.
بعدی: و — حرفی که دو کار میکند.
و واو
آشنایی با حرف
و دو کار میکند: در آغاز واژه همخوان است، و جای دیگر ضمه را میکشد و «ُو» بلند میسازد. حرکتِ پیش از آن راهنماست.
در فارسی: در واو فارسی لب زیرین به دندانهای بالا میخورد — همان «و» که هر روز میگویید. واو عربی چنین نیست: هر دو لب گرد میشوند و دندان اصلاً به لب نمیرسد. حرف مشترک است، آوا نه.
شکلهای آن
- و تنها
- و در آغاز
- ـو در میان
- ـو در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
و هرگز به بعد نمیچسبد، پس خط پس از آن میشکند — مانند د، ذ، ر و ز.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- وَ
- وُ
- وِ
با حرف مدّ
- وَا
- وِي
و ضمهی خودش را نمیکشد — ضمهی حرف پیش از خود را میکشد: بُو
با سکون — بیحرکت
- وْ أَوْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- بَوْ
در واژهها بیابید
- وَرْدَةٌ
- نُورٌ
- دَلْوٌ
تمرین کنید
-
در وَرْدَةٌ، و چه میکند؟
پاسخ: همخوان است و واژه را میگشاید — بله — واژه را میگشاید و حرکت خود را دارد.
حرفی که واژه را آغاز کند و حرکت داشته باشد همخوان است. دوباره تلاش کنید.
-
در «بُو»، و چه میکند؟
پاسخ: ضمه را میکشد — درست — ضمه روی ب است و واو آن را میکشد.
به حرکتِ حرفِ پیش از واو نگاه کنید. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ي — این هم دو کار میکند، و به شکل عربیاش خوب نگاه کنید.
ي یه
آشنایی با حرف
ي هم دو کار میکند: در آغاز واژه همخوان است، و جای دیگر کسره را میکشد و «ِي» بلند میسازد.
در فارسی: اینجا شکل فریب میدهد، و بهتر است از همین آغاز بدانید. در فارسی یِ پایانی بینقطه نوشته میشود، پس چشم، ى عربی را هم «ی» میخواند. در عربی یِ پایانی دو نقطه دارد، و آن بینقطه حرف دیگری است: الف مقصوره، که «آ» خوانده میشود. با نقطهها داوری کنید، نه با شکل.
شکلهای آن
- ي تنها
- يـ در آغاز
- ـيـ در میان
- ـي در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ي از دو سو میچسبد. در آغاز و میان دندانهای کوچک با دو نقطه در زیر، و در پایان کمانی گشاد.
بخوانید
با مصوت کوتاه
- يَ
- يُ
- يِ
با حرف مدّ
- يَا
- يُو
ي کسرهی خودش را نمیکشد — کسرهی حرف پیش از خود را میکشد: بِي
با سکون — بیحرکت
- يْ أَيْ در یک واژه
آواهای «اَيْ» و «اَوْ»
- بَيْ
در واژهها بیابید
- يَدٌ
- بَيْتٌ
- فِي
تمرین کنید
-
در يَدٌ، ي چه میکند؟
پاسخ: همخوان است و واژه را میگشاید — بله — واژه را میگشاید و حرکت خود را دارد.
حرفی که واژه را آغاز کند و حرکت داشته باشد همخوان است. دوباره تلاش کنید.
-
در بَيْتٌ، ي چه میسازد؟
پاسخ: آوای «اَيْ» — درست — بَ با يْ «بَيْ» میسازد و سپس ت واژه را میبندد.
ي اینجا ساکن است، پس حرکت ندارد و در فتحهی پیش از خود میآمیزد. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ا — الف، و همزهای که بسیار بر آن مینشیند.
ا الف
آشنایی با حرف
الف ویژه است: تنها که باشد فتحه را میکشد و «َا» بلند میسازد. و در آغاز بسیاری از واژهها همزه بر دوش میگیرد، و آنگاه حرکت میگوید چگونه خوانده شود.
شکلهای آن
- ا تنها
- ا در آغاز
- ـا در میان
- ـا در پایان
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
الف هرگز به بعد نمیچسبد.
بخوانید
با حرف مدّ
- بَا
با همزه
- أَ
- أُ
- إِ
- آ آدَمُ در یک واژه
در واژهها بیابید
- أَسَدٌ
- بَابٌ
- عَصًا
تمرین کنید
-
کدام «إِ» خوانده میشود؟
پاسخ: إِ — بله — وقتی حرکت پایین باشد، همزه هم زیر الف میرود.
ببینید نشانهی کوچک کجاست: کسره همیشه زیر حرف. دوباره تلاش کنید.
-
در بَابٌ، الف چه میکند؟
پاسخ: فتحه را میکشد — درست — الف فتحهی ب را نگه میدارد و «بَا» میسازد.
بَ از پیش فتحه دارد. الف حرکت تازه نمیدهد، موجود را میکشد. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ء — همزهی تنها، بیکرسی.
ء همزه
آشنایی با حرف
ء خودِ آن وقفه است: آوا لحظهای میایستد و باز میگردد. گاه تنها نوشته میشود و گاه بر کرسی مینشیند: ا، و یا ي. کرسی تنها کرسی است؛ آوا همیشه همان.
شکلهای آن
ء
ء به هیچ سو نمیچسبد. وقتی بر کرسی بنشیند، آنکه میچسبد کرسی است نه همزه — برای همین حرف زیرین از واژهای به واژهای دیگرگون مینماید و نشانهی کوچک همان میماند.
در واژهها بیابید
- سُؤَالٌ
- بِئْرٌ
- سَمَاءٌ
تمرین کنید
-
ء چگونه شنیده میشود؟
پاسخ: وقفهای در گلو — بله — آوا لحظهای میایستد و باز میرود.
نه دم است و نه کشش. ایستایی است. دوباره تلاش کنید.
-
در سُؤَال، ؤ چیست؟
پاسخ: همزه بر کرسی واو — درست — واو اینجا تنها کرسی است؛ آنچه گفته میشود نشانهی بالای آن است.
به نشانهی کوچکِ نشسته بر واو نگاه کنید. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ة — حرفی که تنها در پایان واژه میآید.
ة تای گرد
آشنایی با حرف
ة تنها در پایان واژه میآید. اگر کلام را پیوسته بخوانید «ت» خوانده میشود، و اگر همانجا بایستید، های سبک.
در فارسی: فارسی این حرف را بیشتر به شکل «ه» گرفته است — مدرسه، تجربه — و در چند واژه به شکل «ت»، مانند رحمت. در عربی هر دو خوانش از آنِ یک حرفاند، و آنچه تعیین میکند این است که پیوسته میخوانید یا میایستید.
شکلهای آن
ـة
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ة شکلش ه است با دو نقطه در بالا، و تنها در پایان میآید، چسبیده یا تنها.
در واژهها بیابید
- مَدْرَسَةٌ
تمرین کنید
-
ة کجا میآید؟
پاسخ: در پایان — بله — تنها در پایان واژه.
در آغاز یا میان واژه بگردید، نخواهید یافت. دوباره تلاش کنید.
-
در مَدْرَسَةٌ، اگر بر ة بایستید چگونه خوانده میشود؟
پاسخ: های سبک — درست — در وقف های سبک میماند.
بر مَدْرَسَة بایستید و ببینید در پایان چه میشنوید. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ى — الف، اما به شکل یه.
ى الف مقصوره
آشنایی با حرف
ى به شکل یه نوشته میشود اما بینقطه، و «آ» خوانده میشود. و تنها در پایان واژه میآید.
در فارسی: اینجا همان جایی است که عادت فارسی فریب میدهد. در فارسی یِ پایانی بینقطه نوشته میشود، پس چشم ى را هم «ی» میخواند. در عربی ى بینقطه الف مقصوره است و «آ» خوانده میشود؛ یِ حقیقی دو نقطه دارد. با نقطهها داوری کنید.
شکلهای آن
ـى
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ى شکلش همان یِ پایانی است؛ تفاوت در این است که دو نقطهی زیرین را ندارد.
در واژهها بیابید
- عَلَى
- إِلَى
- مُسْتَشْفًى
تمرین کنید
-
در پایان عَلَى، ى چگونه خوانده میشود؟
پاسخ: آی بلند — بله — شکل از یه، آوا از الف.
شکل مانند یه است اما آوا از آنِ یه نیست. دوباره تلاش کنید.
-
ى کجا میآید؟
پاسخ: در پایان — درست — تنها در پایان واژه.
مانند تای گرد، تنها در پایان یافت میشود. دوباره تلاش کنید.
بعدی: لا — دو حرف که در یک شکل نوشته میشوند.
لا لام الف
آشنایی با حرف
لا حرف تازهای نیست: لام و الف است که با هم در یک شکل نوشته میشوند. هر دو را همانگونه بخوانید که جدا میخوانید.
شکلهای آن
لا
ل از پیش از خود اتصال میگیرد و الف آن را میبندد — درست همانگونه که هر یک بهتنهایی میکنند. برای همین لا را گاه از راست چسبیده و گاه تنها میبینید.
در واژهها بیابید
- لَا
- سَلَامٌ
- أَوْلَادٌ
تمرین کنید
-
لا از کدام دو حرف ساخته شده است؟
پاسخ: لام و الف — بله — دو حرف، یک شکل.
نخست به ایستادهی بلند نگاه کنید: کدام حرف است؟ دوباره تلاش کنید.
-
لا چگونه خوانده میشود؟
پاسخ: لا — درست — لامی با فتحه که الف آن را میکشد.
هر دو حرف را از راست به ترتیب بخوانید. دوباره تلاش کنید.
بعدی: ال — ادات تعریف، و همین درس پایانی است.
ال الِ تعریف
آشنایی با حرف
ال بر آغاز اسم مینشیند و آن را معرفه میکند: بَيْت میشود البَيْت. رسم آن همیشه همان است، الف و لام.
در فارسی: قاعدهای که فارسی آن را زایا به کار نمیبرد، هرچند نمونههایش را میشناسید. در عربی چهارده حرف «شمسی» هست که پیش از آنها لام نوشته میشود اما خوانده نمیشود، و بهجای آن حرف پسین دوبرابر میشود: الشَّمْس «اَششمس» خوانده میشود. فارسی این قاعده را در ساختن واژه به کار نمیبرد، اما نشانههایش را در نامها و ترکیبهای برجایمانده دارید — عبدالرحمن، صلاحالدین، دارالسلام. یعنی نمونهها را شنیدهاید؛ اینجا آنها را بهصورت قاعده میبینید.
شکلهای آن
الـ
خط کوچک کنار حرف نشان میدهد از کجا به همسایهاش میچسبد. نشانه نیست و بخشی از حرف هم نیست — خودِ اتصال است.
ال همیشه به همین صورت نوشته میشود: الف و سپس لام، چسبیده به آنچه پس از آن میآید. هر حرفی هم که در پی بیاید، شکلش تغییر نمیکند.
در واژهها بیابید
- الْبَيْتُ
- الشَّمْسُ
تمرین کنید
-
ال بر آغاز اسم چه میکند؟
پاسخ: آن را معرفه میکند — بله — بَيْت عام است و البَيْت معیّن.
تفاوت بَيْت و البَيْت را ببینید. دوباره تلاش کنید.
-
در الشَّمْسُ بر سر ش چه میآید؟
پاسخ: دوبرابر خوانده میشود — درست — همین حروف شمسیاند: لام نوشته میشود اما خوانده نمیشود، و ش پس از آن دوبرابر میشود: «اَششمس».
بلند بگویید: «اَششمس». به ش گوش بدهید. دوباره تلاش کنید.
دوره به پایان رسید. همهی حروف و همهی نشانهها از پیش چشم شما گذشت.