Lastige Arabische letters typen: hamza, ta marbuta, lam-alif
Hoe je de Arabische letters typt waarvoor geen voor de hand liggende Latijnse toets bestaat — de hamzafamilie, ta marbuta, alif maqsura en de ligatuur lam-alif — en wat je doet als er eentje niet tevoorschijn komt.
Voor de meeste Arabische letters is er een voor de hand liggende Latijnse toets. Voor een handvol niet — die met een hamza, de ta marbuta waarop vrouwelijke woorden eindigen, en de لا die zich als één letter gedraagt. Op die letters lopen mensen vast, dus deze pagina zet precies op een rij wat je voor elk moet typen.
Alles hier gaat uit van de typstijl Traditioneel, de standaardinstelling.
De hamzafamilie
Zes tekens, elk met zijn eigen toetsenreeks:
| Letter | Typ | Waar hij voorkomt |
|---|---|---|
| أ | -a | Begin van veel woorden — أسف, أجر |
| إ | a-- | Woorden die met een kasra-klank beginnen |
| آ | aa | De lange alif — آخر |
| ؤ | w-- | Hamza op een waw |
| ئ | y-- | Hamza op een yaa |
| ء | -- | De kale hamza, die op zichzelf staat |
Dus -asf geeft أسف, en -asrh' geeft أسرة.
Degene waar mensen op vastlopen
a-- (إ) is een langere invoer dan -- (ء), en de langere invoer wint altijd. Dat betekent dat een
a die direct vóór een kale hamza staat, wordt opgeslokt door إ.
Typ sma-- in de hoop op سماء en je krijgt in plaats daarvan سمإ: het toetsenbord las s, m
en toen a--. Het doet precies wat er in de tabel staat, alleen niet wat jij wilde.
Waar de hamza op een medeklinker volgt in plaats van op een a, werkt de kale -- gewoon —
s--al geeft سءال.
Als de toetsenreeks de spelling niet kan weergeven
Sommige woorden kun je op deze manier echt niet typen, en dat kun je beter eerlijk zeggen dan doen
alsof. شاء heeft ش nodig, dan ا, dan een kale hamza — maar als je s'a-- typt, gaat de a-- naar إ
en levert het شإ op.
Het antwoord is het schermtoetsenbord. Open het, zoek de groep Symbolen en tik ء
rechtstreeks aan. Een toets aantikken voegt precies dat teken in en sluit af wat je tot dan toe
had getypt, dus je kunt s'a typen, ء aantikken en verdergaan. De
tutorial over het virtuele toetsenbord
gaat dieper in op de afzonderlijke groepen.
Ta marbuta — de uitgang h'
ة staat aan het eind van een heel groot deel van de Arabische woorden, en het is één toets: h'.
| Je wilt | Typ |
|---|---|
| مدينة | mdinh' |
| مدرسة | mdrsh' |
| رسالة | rsalh' |
| بطاقة | bTaqh' |
| صورة | Swrh' |
Laat je de apostrof weg, dan krijg je een gewone ه, en dat is een andere letter en een ander woord.
t'lat'h' geeft ثلاثة; haal de laatste apostrof weg en t'lat geeft ثلات,
en dat is niet het woord dat je bedoelde.
Alif maqsura — hoofdletter Y
ى is een hoofdletter Y. Het is de uitgang van على, dat je typt als glY, en van een lange rij
woorden die eindigen op een -a-klank die met de yaa-vorm wordt geschreven.
Een kleine y is ي, de gewone yaa, dus de hoofdletter maakt hier echt verschil.
Lam-alif — de ligatuur die op twee letters lijkt
لا is één regel in de tabel, niet l plus a. Typ la en je hebt hem.
Dit is de meest voorkomende oorzaak van “waarom schreef hij dat nou?”, want la duikt ook op
midden in woorden waar je hem niet bedoelde. salam geeft سالام — s, a, dan la, dan m —
terwijl je سلام uit slam wilde. Staat er in een woord een onverwachte لا,
zoek dan naar een a die direct vóór een l staat.
Kort overzicht
| Typ | Krijg je | Typ | Krijg je | |
|---|---|---|---|---|
-a | أ | -- | ء | |
a-- | إ | h' | ة | |
aa | آ | Y | ى | |
w-- | ؤ | la | لا | |
y-- | ئ | oo | و |
Volgende stap
Open het Arabische toetsenbord en probeer de drie die het vaakst
voorkomen: mdinh', glY en -asf. Komt een letter nog steeds niet tevoorschijn, zoek hem dan in
de groepen Letters, Klinkertekens en Symbolen van het schermtoetsenbord — elk teken dat
daar te zien is, kun je rechtstreeks aantikken, en zo bereik je een spelling die de Latijnse reeks
niet kan weergeven.
Als het lastige eerder het lezen van deze letters is dan het typen — ح van خ onderscheiden, of weten waarom ة alleen aan het eind van een woord opduikt —, dan loopt de leescursus Arabisch alle 28 letters en hun vier vormen langs.